شهرسازی آنلاین

|

پایگاه تخصصی شهرسازی ایران

فروشگاه
فــــــایل
شهرسازی

همایش و رویدادهای شهرسازی

آرشیو

پیشنهادات ویژه شهرسازی آنلاین

  • Email: ShahrsaziOnline@Gmail.com
  • Telegram: @shahrsazi0nline
  • Bisphone: Shahrsazionline
  • Soroush: @shahrsazionline
  • Payamak (iran): 30007546323232
  • line: 0935-1373772

چهارباغ

هرگونه تلاشی برای ساختن بهشت روی زمین به جهنم منجر شده.
کارل پوپر

این نوشتار پاره‌هایی است از فکرهایی پراکنده و ممکن است شماره‌های مختلف بی‌ربط به هم به‌نظر برسند. این‌گونه کنار هم نشاندن این پاره‌ها بیش‌تر تجربه‌ای است برای خود من. گرچه فکر می‌کنم این پراکنده‌نویسی‌، ‌اگر کمی دور بایستیم و نگاه‌اش کنیم، می‌تواند شمایی یک‌دست داشته‌باشد.

۱.
در ذهن‌ام تصویر کاملی از یک شهر دارم؟ از شهر خودم مثلن. مراد آن آرمان‌شهرهایی که معماران در ذهن دارند و بعضی‌های‌شان هم آن‌ها را طراحی کرده‌اند نیست، پرسش از مکان‌هایی است که هستند. آیا تصویری کاملی از یک‌شهر در ذهن من هست؟ و اگر هست این شهر، شهر خود من است؟ اگر شهر خود من نیست، کجاست؟

۲.
مادلین لب رودخانه، در پای عظمت «گلدن‌گیت‌بریج» ایستاده است. دیدگاه از پنجره‌ی جلو ماشین اسکاتی. مادلین ناگهان خود را به رودخانه می‌اندازد. درست همان‌جا که مادلین ایستاده بود در دنیای بیرون هم هست، می‌توانی بروی و همان‌جا بایستی. هروقت این صحنه‌ی «سرگیجه»[۱] را می‌بینیم به همین فکر می‌کنم، به این‌که روزی خودم همان‌جا، درست همان‌جا که مادلین ایستاده بود با آن شمایل اثیری خاکستری‌رنگ، بایستم. که چه بشود؟ نمی‌دانم! می‌خواهم بایستم. می‌خواهم جایی که یکی از اثیری‌ترین شمایل‌های صفحه‌ی سلولوئیدی روزی ایستاده‌بود بایستم.

اولین سینمای دنیا در شهر پاریس در زیرزمین یک کافه برپا شد. روز ۲۸ دسامبر ۱۸۹۵ برادران لومیر به تعدادی از مردم بلیت‌هایی را فروختند تا آن ها بیایند، روی نیمکت‌های زیرزمین «گراند کافه» بنشینند و اولین فیلم تاریخ سینما «خروج کارگران از کارخانه» را تماشا کنند. مسافران پاریس امروز هم می‌توانند زیرزمین آن کافه را در بلوار کاپوسین پاریس پیدا کنند. آن‌ها می‌توانند بلیت بخرند و روی همان نیمکت‌هایی که مردم در دسامبر ۱۸۹۵ نشستند، بنشینند و «خروج کارگران از کارخانه» را تماشا کنند.

در هالی‌وود با پرداخت ۴۰ دلار به توری سه‌روزه وارد می‌شوید. در بخشی از این تور شما در خیابان‌های شهری قدم خواهید زد که نام فیلم‌های تاریخ سینما بر آن‌هاست. خانه‌هایی را خواهید دید که فیلم‌های مشهور تاریخ سینما در آن‌ها ساخته‌شده. در جایی دیگر از همین شهر، صفحه‌هایی را نصب‌شده در کف پیاده‌رو‌ها می‌بینید که نام مشاهیر عالم سینما را بر خود دارند.

آن رستورانی که فصل ابدی ِ رویارویی آل‌پاچینو و رابرت دنیرو در فیلمHeat در آن رقم خورد رستورانی واقعی و پابرجاست. اگر مسافر یا ساکن امریکا باشید می‌توانید بروید و روی همان صندلی‌هایی که آن دو نشسته‌بودند بنشینید و سفارش غذا بدهید. تابلو-عکس بزرگی از همان فصل فیلم هم روی دیوار رستوران است.

«پیش از غروب»[۲] فیلمی هم‌زمان با زمان است یعنی طول مدت فیلم با طول مدت داستان فیلم یکی و برابر است. شما می‌توانید آن کتاب‌فروشی را در پاریس پیدا کنید و بعد، از همه‌ی مکان‌هایی که جولی دلپی و ایتان هاوک در طول فیلم از آن‌ها گذر می‌کنند، گذر کنید و گپ بزنید.

کتاب‌فروشی ِ فیلم «شب‌های روشن» را می‌توانید در پس‌کوچه‌های تجریش پیدا کنید. می‌توانید حتا با دوست‌تان بروید تو، از فروشنده یک‌جلد تذکره‌الاولیاء بخواهید، ذکر بایزید بسطامی را بیاورید و بخوانید: “به صحرا شدم، عشق باریده بود، و زمین تر شده. چندان که پای مرد به گِل‌زار فرو شود، پای من به عشق فرو شد.

دو تن از دوستان چند سال پیش‌تر برای جشن‌واره‌ی فیلم کوتاه سفری به تهران داشتند. آن‌ها مسافرخانه‌ای را که دو جوان «نفس عمیق» در آن اتاق گرفته‌بودند پیدا کرده و همان اتاق را کرایه کردند.

۳.
برداشتی ذهنی در برابر برداشت عینی از شهر وجود دارد. ما حتا زمانی که در اتاق خود نشسته‌ایم، برداشتی از شهر در ذهن داریم. اما نقشه‌ی شهری که در ذهن ما ترسیم شده، احتمالن منطبق بر نقشه‌ی هیچ شهری در بیرون نیست. فلان خیابان شیراز و فلان محله‌ی تهران همان‌قدر برای‌ام آشناست که محل زندگی خودم در مشهد. حتا بعضی پس‌کوچه‌های نیویورک و پاریس و پراگ هم هستند که از توی فیلم‌ها و کتاب‌ها آمده‌اند! ذهن من همه‌ی این‌ها را کنار هم می‌گذارد. در شهر ذهن من اگر از سر شهرک لادن مشهد سوار تاکسی شوی، می‌توانی مون‌مارتر پیاده‌شوی، بعد از کمی پیاده‌روی از مون‌مارتر وارد عفیف‌آباد شیراز شوی و از آن‌جا با مترو بروی به هفت‌تیر تهران!

۴.
قرار است مردم از خیابان‌های شهر عبور ‌کنند یا در خیابان‌های شهر قدم بزنند؟ اگر از بیرون به پیاده‌روها و خیابان‌ها نگاهی بیندازیم، گویی داریم فیلمی قدیمی از دوران سینمای خاموش می‌بینیم. دقت کرده‌اید که فیلم‌های چاپلین، لوید، کیتون و… انگار روی دور تند گذاشته شده‌اند؟ به این‌خاطر است که آن‌موقع دوربین‌ها ۱۸ قاب در ثانیه می‌گرفتند. در طول زمان به تجربه دریافتند که برای ثبت حرکت هم‌خوان با چشم انسان، به‌طوری که نه تند به‌نظر بیاید و نه کند، باید ۲۴ قاب در ثانیه بگیرند. مردم در خیابان‌ها و پیاده‌رو‌های ما گویی با ۱۸ قاب در ثانیه حرکت می‌کنند.

۵.
برخی از معماران برجسته مانند لوکوربوزیه آرمان‌شهر ذهنی خود را طراحی کرده‌اند. آرمان‌شهر هرکدام هم شکلی متفاوت از دیگری دارد. این آرمان‌شهرهایی که معماران طراحی می‌کنند برای چیست؟ به‌دنبال ساختن بهشت روی زمین هستند؟ یا فکر می‌کنند طراحی شهر اوج عظمت یک معمار است، عظمتی بس بیش از طراحی یک ساختمان یا پارک یا یک شهرک؟ یا شهرهایی که را که در دنیای بیرون می‌بینند هرکدام چیزی کم دارند تا به ذهنیت آن‌ها از شهر عینیت ببخشند؟

۶.
دلیل علاقه‌ی ما به یافتن مکان‌های محبوب‌مان در فیلم‌ها و کتاب‌ها، در دنیای بیرون چیست؟ چرا می‌خواهیم همان مکانی که شخصیت‌ها‌ی فیلم در آن حضور دارند، همان رستورانی که پایان «سامورایی» [۳] در آن رقم می‌خورد، در دنیای بیرون هم باشد؟ در این مکان‌ها به دنبال چه می‌گردیم؟

۷.
شهر رؤیا‌های‌مان را از ما می‌گیرد؟ یا در شهر اصلن رؤیایی شکل نمی‌گیرد؟

۸.
خاطره‌ها و رؤیا‌ها می‌توانند در نسبتی با هم‌دیگر قرار بگیرند. رؤیا را شاید بتوان خاطره‌ای خیالی خواند. به‌هرحال خاطره هم خیال است. خاطره‌ها را آن‌طور که اتفاق افتاده به یاد نمی‌آوریم، خیال در خاطره‌ها می‌پیچد. فیلمی خانواده‌گی-یادگاری را بعد از مدت‌ها ببینید، فیلمی که در این فاصله در ذهن شما بوده، حتمن تفاوت‌هایی دارد با آن‌که از نمایش‌گر در حال پخش است. خاطره نیاز به شاهد دارد؛ شاهدی می‌خواهید برای خاطره‌های‌تان. بی‌شاهد خاطره بی‌معنی است. اگر خاطره، خاطره‌ای‌ست جمعی، بیش از یک نفر به هرحال، دیگری یا دیگران شاید بتوانند شاهدان خاطره باشند، اما وقت به یاد آوردن آن خاطره بعید است که باز هم این شاهدان پیش شما باشند. نکته‌ی دیگری هم هست، معلوم نیست که آن‌ها هم خاطره‌ را مانند شما به یاد بیاورند، حتا معلوم نیست که همانند شما خاطره برای‌شان ثبت شده‌باشد.

۹.
چیزی از فیزیک نمی‌دانم امّا تعریف زمان بدون مکان دست‌کم برای من بی‌معنا است. گذشت زمان را وقتی می‌فهمم که در مکانی قرا گرفته‌ام. مکانی که در آن گذشت زمان را بر خودم و دیگران درک کنم. مکان اگر می‌تواند شاهدی بر زمان باشد، پس شاهدی بر خاطره هم هست. خاطره‌های‌مان را با مکان معنا می‌کنیم. خاطره‌ی بی‌مکانی در ذهن دارید؟ مکان‌های مختلف خاطره‌کده‌هایی هستند برای کسان مختلف؛ هر کسی خاطره‌ای و مکانی.

۱۰.
مکان خاطره‌پذیر است. اگر هست، پس می‌تواند پذیرای بیش‌از یک خاطره و خاطره‌ی بیش از یک نفر باشد. پس مکان‌ها می‌توانند به خاطره‌های فردی صورتی جمعی ببخشند. دو نفر، هرچه هم بیگانه با هم، اگر هر دو در مکانی مشترک خاطره‌ای داشته‌باشند می‌توانند از خاطره‌های‌شان در این مکان یکسان برای هم بگویند.

۱۱.
فیلم‌ها را بسیاری می‌بینند. بسیاری با هم فیلم می‌بینند. بسیاری فصل خاصی از فیلمی را دوست دارند. فصل خاصی از هر فیلم در مکانی اتفاق می‌افتد. رشته‌های درهم‌تنیده‌ی خاطرات: خود فیلم خاطره‌ی مشترک بسیاری کسان است. بسیاری کسان با هم خاطره‌ی مشترکی دارند از تماشای یک فیلم که این خاطره در مکانی اتفاق می‌افتد و مکانی در فیلم می‌تواند یاد‌آور خاطره‌ای باشد برای بسیاری کسان.

۱۲.
برخی مکان‌ها خاطره‌پذیرتر-اند. تماشاکده‌های سینما از این دسته‌اند؛ بستری برای شکل‌گیری بسیاری خاطره‌های جمعی. حالا اگر مکان‌های درون فیلم‌ها هستی‌ی ِ بیرونی داشته‌باشند چه؟ این مکان‌ها نه‌تنها خاطره‌پذیر که از همان آغاز با خاطره هم‌راه‌اند.

۱۳.
مکان‌های خاطره‌انگیز فیلم‌ها، یا آن‌ها که مکان خاطره‌‌ای از فیلمی بوده‌اند مکان‌های عجیب-و-غریبی نیستند، خاطره‌ها هم خاطره‌ی اتفاق‌های بزرگی نیستند. خیابان چهارباغ اصفهان خیابان عجیبی نیست.

۱۴.
آن‌همه کسانی که خاطره‌ای از مکانی در فیلم دارند، وقتی به تماشای آن مکان در دنیای بیرون می‌روند، در حرکتی جمعی خاطره‌ای جمعی را هم‌چون نمایشی به صحنه می‌آورند. در این‌جا دیگر زمان با ۱۸ قاب در ثانیه نمی‌گذرد. این مکان عبورگاه نیست، قدم‌گاه است. و این مکان می‌تواند تا اندازه‌های یک‌شهر گسترش یابد.

پانویس‌ها:
[۱] Vertigo ساخته‌ی آلفرد هیچکاک
[۲] Before Sunset ساخته‌ی ریچارد لینک‌لیتر
[۳] Le Samourai ساخته‌ی ژان‌پی‌یر ملویل

نکاتی که باید بدانید !

  • - فایل هایی که برای دانلود قرار داده می شوند با لینک مستقیم از دیتا سنتر ملی می باشند. - شهرسازی آنلاین صحت فایل را تایید می نماید. - اگر پستی دارای پیش نمایش می باشد این به معنی نمایش فایل قبل از دانلود است. - در صورت هر گونه مشکلی با فایل های دانلود حتما از طریق فرم تماس ما را مطلع کنید تا مشکل بر طرف شود. - پست هایی که دارای حجم فایل نیستند یعنی لینک دانلود ندارند.

دیدگاه ها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

مطالب زیر رو به شما پیشنهاد می کنم ;)

هم اندیشی چشم انداز و سناریو های توسعه در سند آمایش استان تهران

هم اندیشی چشم انداز و سناریو های توسعه در سند آمایش استان تهران

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ خرداد ۲۹, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است هم اندیشی چشم انداز و سناریو های توسعه در سند آمایش استان تهران
بررسی نابسامانی‌های حاشیه راه‌آهن تهران-اهواز و ارائه راهکار اجرایی در منطقه ۱۸

بررسی نابسامانی‌های حاشیه راه‌آهن تهران-اهواز و ارائه راهکار اجرایی در منطقه ۱۸

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ خرداد ۲۱, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است بررسی نابسامانی‌های حاشیه راه‌آهن تهران-اهواز و ارائه راهکار اجرایی در منطقه ۱۸ مهلت ارسال: ۳ تیرماه ۱۳۹۷ مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران در نظر ...
آرشیو منتخب شهرسازی آنلاین

آرشیو منتخب شهرسازی آنلاین

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ خرداد ۱۶, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است آرشیو منتخب شهرسازی آنلاین مجموعه ای استثنایی و بی نظیر از سراسر وب … باز هم برای اولین بار از سایت تخصصی شهرسازی ایران – ...
تدوين طرح جامع مديريت پسماند شهر تهران

تدوین طرح جامع مدیریت پسماند شهر تهران

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ خرداد ۱۴, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران در نظر دارد مجری پروژه "تدوین طرح جامع مدیریت پسماند شهر تهران" را از طریق فراخوان عمومی انتخاب نماید. ...
استخدام در مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران

استخدام در مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ اردیبهشت ۱۹, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است استخدام در مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران
طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران)

طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران)

این مطلب را مرجان جعفری در تاریخ اردیبهشت ۱۶, ۱۳۹۷ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران) افزایش شهرنشینی، توسعۀ بی‌رویه شهرها و ضعف مدیریت در بسیاری از موارد باعث ...
  • طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران)
    طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران)
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    طراحی منظر بزرگراه‌های شهری با رویکرد اکولوژیک (نمونۀ موردی: بزرگراه شهری چمران) افزایش شهرنشینی، توسعۀ بی‌رویه شهرها و ضعف مدیریت در بسیاری از موارد باعث کاهش شدید کیفیت زندگی و به‌خصوص افزایش مسائل زیست‌محیطی و همچنین، تضعیف بنیان‌های اکولوژیکی داخل و پیرامون آن‌ها شده است. استفاده از اتومبیل‌ نیز با توسعۀ شهرها و سبک زندگی نسبت مستقیم دارد که از این حیث مسیرهای ارتباطی اهمیت ویژه‌ای دارند. مسیرهای ارتباطی در داخل بافت‌های شهری برای فراهم‌کردن امکان عبورومرور در شهرها ایجاد شده‌اند. این مسیرها در مجاورت و در ارتباط با بافت‌های شهری شکل‌گرفته‌اند و در این بین بزرگراه‌ها، به‌عنوان گونه‌ای از…

    فایل
    دانلود
  • ارزیابی نوسازی‌های انجام‌شده با تأکید بر شاخص‌های کیفیت زندگی شهری و ارائۀ راهکارهایی برای بهبود آن‌ها
    ارزیابی نوسازی‌های انجام‌شده با تأکید بر شاخص‌های کیفیت زندگی شهری و ارائۀ راهکارهایی برای بهبود آن‌ها
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    ارزیابی نوسازی‌های انجام‌شده با تأکید بر شاخص‌های کیفیت زندگی شهری و ارائۀ راهکارهایی برای بهبود آن‌ها فرسودگی در پهنۀ وسیعی از تهران یکی از معضلات جدی تلقی می‌شود که تبعات گسترده‌ای در حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و... دارد. بنابراین، برای ارتقای کیفیت زندگی، طرح‌های بهسازی و نوسازی در این بافت‌ها پیشنهاد شده است؛ اما نامشخص‌بودن میزان موفقیت اجتماعی و اقتصادي این طرح‌ها، ضرورت ارزیابی طرح‌هاي نوسازي و بهسازي را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. در این راستا این پژوهش، به ارزیابی میزان موفقیت طرح نوسازي و بهسازي محلۀ خوب‌بخت پرداخته است. نتایج حاصل از مطالعات نظری نشان می‌دهد، چهار بعد ارتباطی، اقتصادی و اجتماعی،…

    فایل
    دانلود
  • تبیین فضایی تغییرات محله‌ای در کلان‌شهر تهران
    تبیین فضایی تغییرات محله‌ای در کلان‌شهر تهران
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    تبیین فضایی تغییرات محله‌ای در کلان‌شهر تهران الگوهای تغییرات محله‌ای، برایند رابطۀ درهم‌تنیدۀ بین دو عرصۀ نسبتاً متفاوت ساختار اجتماعی ـ اقتصادی (نیروها و مکانیسم‌ها) و ساختار فضایی (زمینۀ تجربی، تاریخی ـ جغرافیایی) است. کشف این رابطۀ مشروط، فهم بهتر فرایند و سازوکار شکل‌گیری محله‌ها و پیامدها و تفاوت‌های فضایی ناشی از آن را امکان‌پذیر می‌کند. این رساله از ابتدا مبتنی بر این ایده شکل گرفت که «تغییرات محله‌ای نه در خلأ، بلکه در متن شرایط محیطی رخ می‌دهد و تنها حاصل یک ضرورت ساختاری غیرقابل‌اجتناب و غیرقابل‌تغییر نیست و فرایندهای آن از یک الگوی خطی تبعیت نمی‌کند». با عنایت…

    فایل
    دانلود
  • نقشه جی ای اس استان زنجان
    نقشه جی ای اس استان زنجان
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | فروردین ۱۷, ۱۳۹۷

    دانلود نقشه جی ای اس استان زنجان- دانلود مستقیم

    فایل
    دانلود
  • نقشه جی ای اس استان یزد
    نقشه جی ای اس استان یزد
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    دانلود نقشه جی ای اس استان یزد- دانلود مستقیم

    فایل
    دانلود
  • نقشه جی ای اس استان تهران
    نقشه جی ای اس استان تهران
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    دانلود نقشه جی ای اس استان تهران- دانلود مستقیم

    فایل
    دانلود
  • نقشه جی ای اس استان قم
    نقشه جی ای اس استان قم
    نوشته شده توسط مرجان جعفری |

    دانلود نقشه جی ای اس استان قم- دانلود مستقیم

    فایل
    دانلود