همایش و رویدادهای شهرسازی

آرشیو

پیشنهادات ویژه شهرسازی آنلاین

  • Email: Info@Shahrsazionline.com
  • Telegram: @shahrsazi0nline
  • Bisphone: Shahrsazionline
  • Googel+ : shahrsazionline
  • Payamak (iran): 30007546323232
  • line: 0935-1373772

ویژگی های تاریخی خیابان ولیعصر

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

خیابان ولی‌عصر که از آن به عنوان بلندترین خیابان تهران یاد می‌شود، در یک بستر تاریخی جای گرفته است. هرچند این خیابان یکی از پایین‌ترین نقاط تهران را به شمال شهر متصل می‌کند اما تفاوت فرهنگی بخش بخش این خیابان باعث پیدایش آثار تاریخی ارزشمندی هم شده است. بخش عمده‌ای از این آثار تاریخی امروز در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.

تئاتر شهر؛ یکی از آثار تاریخی خیابان ولی‌عصر

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ خیابان ولی‌عصر که از آن به عنوان بلندترین خیابان تهران یاد می‌شود، در یک بستر تاریخی جای گرفته است. هرچند این خیابان یکی از پایین‌ترین نقاط تهران را به شمال شهر متصل می‌کند اما تفاوت فرهنگی بخش بخش این خیابان باعث پیدایش آثار تاریخی ارزشمندی هم شده است. بخش عمده‌ای از این آثار تاریخی امروز در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.

به گزارش CHN خیابان ولی‌عصر در زمان رضاشاه بنا نهاده شد. از همان ابتدا قرار بود این خیابان مجموعه‌های پهلوی را به میدان راه‌آهن متصل کند. بر همین اساس پی‌ریزی خیابانی عظیم دیده شد و چنارهای زیبایی آن‌را تزئین کردند. اما این تنها بخشی از تاریخ خیابان ولی‌عصر است. با شکل گیری خیابان مردمانی در اطراف آن سکونت کردند و آنچه ساختند پیرو فرهنگ پیچیده این خیابان بود و امروز بخشی از آن در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.

«اسکندر مختاری»، مدیر سابق اداره میراث فرهنگی تهران درباره ثبت آثار تاریخی خیابان ولی‌عصر به CHN می‌گوید: «شاید کمتر از ۲۰ درصد آثار تاریخی این خیابان ثبت نشده باشد و تلاش سازمان میراث فرهنگی در آن زمان ثبت کل آثار این خیابان بوده است.»

وی درباره آثار ثبت شده خیابان ولی‌عصر می‌گوید: «آثار ثبتی در دو محور خیابان ولی‌عصر و چند پلاک آن‌طرف‌تر دیده شده است. نخستین اثر ثبت شده این خیابان ایستگاه راه‌آهن تهران است.»

کلنگ ایستگاه راه‌آهن تهران در ۲۳ مهرماه سال ۱۳۰۶ با حضور رضا شاه پهلوی در اراضی جنوبی تهران زده شد. این ساختمان توسط ولادیسلاو ولادیسلاوویچ گارادیتسکی از کشور اکراین ساخته شده است. وی در سال ۱۹۳۰ در تهران فوت کرده و در گورستان ارامنه تهران خاک‌سپاری می‌شود.

در زمان ساخت ایستگاه راه‌آهن تهران، کریم طاهرزاده بهزاد، برادر مینیاتوریست مشهور حسین بهزاد هم بر کار نظارت داشته است.

بنای ایستگاه راه آهن، با الهام از عظمت و شوکت معماری ایران باستان‌، با استفاده از شیوه اکسپرسیونیسم آرمان‌گرا ساخته شد. ورودی ایستگاه مرکزی وسیع است و این ریتم از طریق پنجره‌ها، بازشوها و جرزهای سراسری دیوارها نیز کاملا آشکار است‌.

ایستگاه از پی تا سقف با آهن وسیمان ساخته شده و پنجره‌های آن به طور کامل از برنز و آهن برونمای خارجی آن از سنگ سفید تراورتین است که از معدن سنگ پل سفید استخراج شده است.

به گفته مختاری یکی دیگر از آثار مهم خیابان قهوه‌خانه سنتی آذری است که در میدان راه‌آهن، اول خیابان ولی‌عصر، روبه‌روی شهردای ناحیه ۴، پلاک ۳۶ قرار گرفته است. این اثر بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارد و از سال ۱۳۲۷ به تملک عبداحمید آذری‌پور اصفهانی درآمد.

روی دیوارهای قهوه‌خانه، نقاشی قهوه‌خانه‌ای از نقاشانی چون استاد اسماعیل‌زاده، داوود زنجانی، احمد خلیلی، حاجی اجمد‌اخری و حسین بهجو به چشم می‌خورد. مضامین این نقاشی‌ها به طور عمده یادآور مضامین ملیف پهلوانی و مذهبی است.

خانه انیس‌الدوله یکی دیگر از آثار ثبتی خیابان ولی‌عصر است. انیس‌الدوله همسر اول ناصرالدین‌شاه بود که از حمایت وی در تحریم تنباکو به عنوان مبارزه‌ای زنانه علیه استعمار بریتانیا یاد می‌شود.

خانه تاریخی انیس‌الدوله در خیابان ولیعصر بالاتر از چهار راه مولوی روبروی مهدیه تهران قرار گرفته است. این ساختمان دو طبقه روزگاری در باغ بزرگی واقع شده بود که اکنون به صورت حیاط باقی‌مانده است. دو قنات وظیفه آبیاری این باغ را داشتند و یک حوض هم در وسط آن قرار گرفته است. دو ایوان طبقه اول از مهمترین مشخصای این بنا است که در وسط یک طاق نیم‌دایره، پر از تزئینات گچ‌بری آذین شده است.

گفته می‌شود که این بنا در دوره قاجار شگفتی‌های معماری زمان خود را داشته است و ظرافت‌های خاصی در ساخت آن دیده شده است.

خانه پروفسور عدل اثری دیگر در خیابان ولی‌عصر است که اکنون به فرهنگستان هنر تعلق دارد و یادآور یکی از نخستین جراحان ایران است. این عمارت قدیمی سال ۱۳۱۰ هجری شمسی توسط “مارکوف” روسی ساخته شده و با مساحتی حدود ۲۷۰۰ متر مربع و زیر بنایی ۱۰۰۰ متر مربع با سبک معماری روسی و تلفیق با تزیین‌های هنر ایرانی، جلوه خاصی را به خیابان ولیعصر داده است.

این عمارت که با گچ‌بری‌هایی ویژه در نما، میان حصاری از درختان کاج قرار گرفته و با سه راه ورودی، به فضای وسیع باغ مرتبط است، در سال ۷۷ به ثبت آثار ملی رسیده است.

مختاری در ادامه از اثر مدرن تئاتر شهر یاد می‌کند که در چهارراه ولی عصر (تقاطع خیابان انقلاب و خیابان ولی عصر) در مجاورت پارک دانشجو قرار گرفته است و محوطه سنگ‌فرشی وسیع دارد. این مجموعه نمایش عنوان بزرگترین مجموعه نمایش تئاتر ایران را دارد که ساخت آن با نظارت و مهندسی سردار افخمی در سال ۱۳۴۷ آغاز و در تاریخ ۷ بهممن ۱۳۵۱ به پایان رسید.

این بنا بخشی از تجربه ساخت آثار پست‌مدرن در ایران است که بین سال‌های ۱۳۴۰ تا اواسط دهه ۵۰ شمسی توسط دانش‌آموختگان دانشگاه تهران انجام شد. این مجموعه آثار که شامل، برج آزادی، موزه هنرهای معاصر، سردر دانشگاه تهران، تئاتر شهر و … است با بهره‌گیری از عناصر معماری مدرن و معماری سنتی ایران ساخته شده‌اند.

بیمارستان ۵۰۱ ارتش در خیابان ولی‌عصر، سه راه بهشتی واقع شده و یک بنای دوره قاجاری (ساختمان احمدشاهی) در آن واقع شده است. کمی بالاتر چند باغ تاریخی وجود دارد که آن‌ها هم ثبت هستند.

موسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران هم یکی دیگر از آثار ثبتی خیابان ولی‌عصر است که موزه‌ای کم‌نظیر دارد. این خانه پهلوی اول در زمان مرحوم عزت‌الله نگهبان به عنوان موسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

به گفته مختاری باغ فردوس که اکنون در اختیار موزه سینما ایران است یکی دیگر از آثار مهم خیابان ولی‌عصر محسوب می‌‌شود. این خانه و باغ تاریخی در سال ۱۲۶۴ توسط حسین علی‌خان معیرالممالک ساخته شده است. عمارت باغ فردوس در دو طبقه به سبک قاجاریه و معروف به گوش فیل بنا گذاشته شد. در سال ۱۳۵۰ ساختمان موجود در باغ به مرکز فرهنگی و هنری و نمایشگاهی تبدیل شد و پس از انقلاب نیز در اختیار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفت‌. مساحت باغ فردوس ۲۰ هزار متر مربع و طول آن ۲۸۰ متر است.

امامزاده صالح یکی دیگر از آثار خیابان ولی‌عصر است. این امامزاده نام آرامگاهی در محله تجریش تهران است. آن گونه که از کتیبه بالای سردر صحن بر می‌آید، از پسران موسی کاظم و برادران امام هشتم شیعیان علی پسر موسی (رضا) است.

این آرامگاه را منسوب به صالح پسر امام موسی کاظم می‌دانند.صحن و حیاط این بقعه گورستان عمومی بود و در بیست سال اخیر اثر گورها را از بین برده‌اند و فقط تعداد محدودی از سنگ قبرها را باقی گذاشته‌اند.

بنای بقعه اصلی شامل ساختمان چهارگوش بزرگ و مستحکمی با دیوارهای قطور است و فضای درونی آن تقریبا ۶ متر مربع مساحت دارد. وضع طاق‌نماها و معماری ساختمان و پوشش آن از معماری بناهای سده هفتم و هشتم است.

مختاری درباره آثاری که چند پلاک آنطر‌ف‌تر از خیابان ولی‌عصر واقع شده‌اند گفت: «برای مثال در میدان راه‌آهن، بالاتر از چهارراه مولوی مدرسه مشیرالسطنه واقع شده است. مدرسه عبرت و انجمن آثار ملی هم بخش دیگری از آثار نزدیک به خیابان ولی‌عصر است.»

وی در ادامه گفت: «حمام انصاری و دباغ‌خانه عزیزمحمد هم نزدیک خیابان ولی‌عصر هستند. دانشگاه افسری و خیابان و مجموعه آقاشیخ‌هادی هم بخش دیگری از آثار هستند. خانه مصدق و بیمارستان وزیری هم باید به لیست اضافه شوند.»

به گفته مختاری، اطراف تئاتر شهر پر از آثار پراکنده تاریخی است که می‌توان آن را با الحاق به خیابان ولی‌عصر دید. یکی دیگر از آثار نزدیک به خیابان ولی‌عصر دانشگاه تهران است که یکپارچه در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است.

نکاتی که باید بدانید !

  • - فایل هایی که برای دانلود قرار داده می شوند با لینک مستقیم از دیتا سنتر ملی می باشند. - شهرسازی آنلاین صحت فایل را تایید می نماید. - اگر پستی دارای پیش نمایش می باشد این به معنی نمایش فایل قبل از دانلود است. - در صورت هر گونه مشکلی با فایل های دانلود حتما از طریق فرم تماس ما را مطلع کنید تا مشکل بر طرف شود.

دیدگاه ها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

مطالب زیر رو به شما پیشنهاد می کنم ;)

one script

بررسی تغییر خیابان ولیعصر(عج)

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ دی ۲۹, ۱۳۹۲ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است شهردار منطقه شش تهران اعمال هرگونه تغییرات و دخل و تصرف در محدوده خیابان ولیعصر(عج) را مشروط به تصویب کمیسیون ویژه عنوان کرد و گفت: ...
تاریخچه خیابان ولیعصر تهران

تاریخچه خیابان ولیعصر تهران

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ مرداد ۲, ۱۳۹۲ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است کلمه «خیابان» در متون کهن با توجه به لغتنامه دهخدا، ناظم الاطباء، آنندراج، انجمن آرای ناصری، برهان قاطع و . . . «راه و گذرگاهی ...
  • کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی
    کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | فروردین ۱۷, ۱۳۹۵

    کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی

    فایل
    دانلود
  • کتاب نمونه ای از طراحی شهری
    کتاب نمونه ای از طراحی شهری
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | اسفند ۲۰, ۱۳۹۴

    کتاب نمونه ای از طراحی شهری

    فایل
    دانلود
  • کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست
    کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۴, ۱۳۹۴

    کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین    لینک دانلود مستقیم کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب خوشه ها و جهانی شدن
    کتاب خوشه ها و جهانی شدن
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۳, ۱۳۹۴

    کتاب خوشه ها و جهانی شدن - توسعه شهری و اقتصاد منطقه ای - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب خوشه ها و جهانی شدن - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب فضاهای امید
    کتاب فضاهای امید
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۲, ۱۳۹۴

    کتاب فضاهای امید - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب فضاهای امید - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب دلیل طراحی شهر
    کتاب دلیل طراحی شهر
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۱, ۱۳۹۴

    کتاب دلیل طراحی شهر - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب دلیل طراحی شهر - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی
    کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۰, ۱۳۹۴

    کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود