همایش و رویدادهای شهرسازی

آرشیو

پیشنهادات ویژه شهرسازی آنلاین

  • Email: Info@Shahrsazionline.com
  • Telegram: @shahrsazi0nline
  • Bisphone: Shahrsazionline
  • Googel+ : shahrsazionline
  • Payamak (iran): 30007546323232
  • line: 0935-1373772

تدوین ضوابط مکان‏یابی و طراحی مسجد

تدوین ضوابط مکان‏یابی و طراحی مسجد
بنیادی، معماری
دفتر فنی آموزشی و پژوهشی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه شهید بهشتی
آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی

دفتر اول- مبانی نظری: معرفی و تحدید موضوع و روش‏های پژوهشی به‏کار‏رفته در هر بخش، همچنین تدوین مبانی پایه‏ای مفروض برای انجام این پژوهش که مستخرج از اطلاعات جمع‏آوری‏شده و بحث‏های نظری طرح می‏باشد، در این دفتر آمده است. همچنین در این دفتر، روند انجام کار در پروژه تحقیقاتی مزبور، تا رسیدن به نتیجه نهایی شرح داده‏شده‏است. دفتر دوم- احکام فقهی مسجد: بخشی از قواعد حاکم بر طراحی مسجد، منبعث از احکام فقهی است. به نظر می‏رسد که این وجه از احکام بعضاً مورد غفلت قرار گرفته‏است و همچنین بخشی از احکام لازم در این زمینه در رساله‏های عملیه در دسترس، موجود نیست. از جمله این مشکلات می‏توان به این مورد اشاره نمود: گاهی در اثر بی‏توجهی به اهمیت مسجد در طرح‏های جامع یا شبکه‏های خیابان‏کشی، مساجد در معرض تخریب قرار می‏گیرند که تعارض آشکاری با احکام الهی پیدا می‏کند. در مقیاس معماری، علی‏رغم تاکید احکام بر سادگی و اجتناب از تجملات، بعضاً از دیوار مسجد تلقی بوم نقاشی می‏شود، یا ضوابط اتصال صحیح صفوف در فضای مسجد، چه در سطح شیبدار و چه در اختلاف ارتفاع مورد بی‏عنایتی قرار می‏گیرد. در مقیاس فن ساختمان؛ کیفیت تاسیسات (آب و فاضلاب و…) برای تطهیر، نوع مصالح برای کفسازی و در مقیاس مرمت؛ کیفیت تخریب، توسعه و بازسازی بنای مساجد و استفاده از نوع مصالح و عناصر قابل دقت می‏باشند. دفتر سوم- اصول مکان‏یابی مسجد در شهر: با توجه به اهمیت مسجد در شهرهای اسلامی و لزوم برقراری ارتباط مناسب میان این عنصر و سایر عناصر شهری، این پژوهش در صدد بوده است تا در جهت تحقق این خواسته و در راستای دستیابی به مکان مناسب برای این عنصر در شهر به اهداف کلانی همچون سازندگی عناصر اصلی شهر و استقرار کاربری‏های مختلف و مرتبط در جوار مسجد دست‏یابد. دفتر چهارم- معماری مسجد: این دفتر معطوف به ضوابط و معیارهای طراحی معماری مسجد است تا در کنار سایر دفاتر این مجموعه، عمده‏ترین پرسش‏هایی را که در فرآیند طراحی مسجد برای طراح مطرح است، پوشش‏دهد. ضوابط و معیارهای طراحی، مجموعه بایدها و نبایدهایی هستند که علی‏رغم داشتن عناصر ثابت حاصل تکرار و تجربه، بسیار تحت تاثیر دیدگاه معماران نیز هستند. توجه به این واقعیت که در عالم طراحی به ازای هر مساله بیش از یک راه‏حل وجود دارد، خود نشان‏دهنده تاثیر دیدگاه‏های طراحان است. ضمن اینکه از اهمیت ضوابط و معیارهای ثابت نیز چیزی نمی‏کاهد. دفتر پنجم- مسجد و تنظیم شرایط محیطی: آسایش نمازگزاران نسبت به شرایط محیطی از قبیل سرما و گرما و تهویه مناسب هوا و همچنین نور و صدای مناسب در زمره عوامل مهم در طراحی و ساخت مسجد است. توجه به شرایط متنوع آب‏و‏هوایی در پهنه ایران، ضرورت و تامل در تنظیم‏شرایط‏محیطی را کاملاً روشن می‏کند. جلد اول- توصیه‏ها و ضوابط اقلیمی: هدف این بخش از مطالعه، رسیدن به احکام اقلیمی طراحی مساجد است که خود به عنوان جزئی از یک مطالعه جامع مطرح می‏باشد. جلد دوم- تاسیسات حرارتی، برودتی و بهداشتی، آکوستیک و نور: بهترین راه‏حل برای ایجاد شرایط آسایش مناسب در مساجد هر اقلیم، استفاده از شگردهای معماری می‏باشد، لیکن در شرایطی که دیگر این شگردها پاسخگوی شرایط اقلیمی نباشند، باید از روش‏های تاسیسات مکانیکی در مساجد بهره برد. علاوه بر این، گوش فرا دادن به موعظه سخنران مذهبی و یا مراسم عزاداری و نوحه‏خوانی در ایام خاص، یکی از مهم‏ترین فعالیت‏های مسجد است، بنابراین بهینه کردن مسائل آکوستیکی مساجد، از مهم‏ترین نکات طراحی مساجد مناسب به شمار می‏رود. نمازگزارانی که جهت اقامه نماز و عبادت به مساجد می‏آیند، معمولاً اوقاتی را نیز صرف خواندن ادعیه یا قرآن به صورت انفرادی یا دسته‏جمعی می‏کنند. تامین نیازهای بصری جماعت حاضر در مساجد، یکی از مسائل عمده‏ای است که در طراحی بایستی به آن پرداخته شود. این جلد در سه فصل ارائه شده است: ۱. راهنمای طراحی تاسیسات حرارتی، برودتی و بهداشتی مساجد ۲. راهنمای آکوستیکی مساجد ۳. راهنمای طراحی نور و روشنایی مسجد دفتر ششم- مساجد میان‏راهی: در کشور ما به دلیل نارسایی وسایل حمل‏و‏نقل جمعی غیر جاده‏ای، مانند راه‏آهن و هواپیما، غالب سفرهای بین شهری از طریق وسایل نقلیه جاده‏ای انجام می‏گیرد. از این رو تامین نیازهای مسافرینی که از جاده‏های کشور استفاده می‏کنند، ضروری به نظر می‏رسد. یکی از بدیهی‏ترین نیازهای مسافرین در طول مسیر، وجود مکان‏هایی جهت توقف و استراحت و ادای نماز (مساجد بین راهی) است. در این دفتر، هدف، بررسی تعدادی از مساجد میان‏راهی موجود و تجزیه و تحلیل اطلاعات به‏دست‏آمده، جهت دستیابی به توصیه‏ها و دستورالعمل‏هایی، برای طراحان و سازندگان می‏باشد. دفتر هفتم- ضمائم: جلد اول- محراب: از آنجا که محراب مقدس‏ترین مکان مسجد است، جهت طراحی آن، آشنایی با مبانی نظری معنوی و فیزیکی ساخت محراب بسیار حائز اهمیت است. در زمینه محراب‏های با‏ارزش تاریخی، تاکنون تحقیقات متعددی به وسیله اندیشمندان غربی یا ایرانی انجام پذیرفته است؛ لیکن در مورد محراب‏های مساجد معاصر ایران، منبع مدونی انتشار نیافته است. در این جلد به صورت خلاصه و اجمالی، اطلاعاتی در مورد محراب‏های مساجد معاصر ایران ارائه می‏گردد. جلد دوم- کتابشناسی مسجد: در زمره اولین گام‏های ضروری، جهت انجام این طرح پژوهشی، جستجوی منابع مکتوب منتشر‏شده درباره موضوعات مرتبط است. در این جلد اطلاعات کتاب‏شناسی به روش کتابخانه‏ای گردآوری شده‏است و با‏ارزش‏ترین و عمده‏ترین منابعی که در این زمینه در دسترس قرار داشته‏اند، براساس فهرست موضوعی ارائه شده‏اند. جلد سوم- برداشت‏ها و مطالعات میدانی: ماهیت این پژوهش ایجاب می‏کند که یکی از پایه‏های اصلی آن، یافته‏های میدانی و غیر‏کتابخانه‏ای باشد. جهت رسیدن به چنین هدفی، در این پروژه مطالعات میدانی نسبتاً گسترده‏ای صورت گرفته است که از آنها به عنوان پیش‏زمینه‏ای جهت رسیدن به نتیجه طرح استفاده گردیده‏است. از آنجا که مرور این مطالعات میدانی برای سایر معماران و محققین نیز می‏تواند مفید باشد، کل مطالعات میدانی انجام‏گرفته (به جز مساجد میان‏راهی) در این جلد گردآوری شده‏است. جلد چهارم- تجهیزات مسجد: فضای شبستان مسجد، در گذشته‏های دور ساده و بی‏پیرایه و فاقد تجهیزات و وسایل متعدد بوده و با گذشت زمان به تدریج با تحول امکانات از یک سو و توقعات و نیاز مومنین از سوی دیگر، وجود برخی وسایل و تجهیزات اجتناب‏ناپذیر گردید. امروزه با موارد زیادی در طراحی تجهیزات مساجد روبه‏رو هستیم که عملاً به جای طراح، تصمیم‏گیری درباره آنها به خود مردم واگذاشته شده است؛ مواردی از قبیل سیستم روشنایی و لامپ برق، بلندگوها، پرده حائل بین قسمت‏های مردانه و زنانه، قفسه‏های کتاب، پشتی‏ها، جامهری، جاکفشی و… . در این جلد با بیان بعضی از این ناهماهنگی‏ها و بی‏نظمی‏های موجود در معماری داخلی مساجد، سعی شده است که پیشنهادات مفیدی جهت حل مشکل تجهیزات مسجد ارائه گردد.

نکاتی که باید بدانید !

  • - فایل هایی که برای دانلود قرار داده می شوند با لینک مستقیم از دیتا سنتر ملی می باشند. - شهرسازی آنلاین صحت فایل را تایید می نماید. - اگر پستی دارای پیش نمایش می باشد این به معنی نمایش فایل قبل از دانلود است. - در صورت هر گونه مشکلی با فایل های دانلود حتما از طریق فرم تماس ما را مطلع کنید تا مشکل بر طرف شود.

دیدگاه ها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

مطالب زیر رو به شما پیشنهاد می کنم ;)

گفتگو با جهانشاه پاکزاد

گفتگو با جهانشاه پاکزاد

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ بهمن ۲, ۱۳۹۳ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است گفتگو از علی رنجی‌پور علی رنجی‌پور: دکتر جهانشاه پاکزاد، استاد دانشگاه شهید بهشتی، یکی از اساتید خوشنام و پیشرو در حوزه طراحی شهری است. بسیاری ...
Price Discovery between Private and Public Housing Markets

Price Discovery between Private and Public Housing Markets

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ شهریور ۵, ۱۳۹۳ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است Price Discovery between Private and Public Housing Markets Seow-Eng Ong and Tien-Foo Sing [Paper Žrst received, September 2000; in Ž nal form, April 2001] Summary. ...
Bridging Urban Digital Divides? Urban Polarisation and Information and Communications Technologies (ICTs)

Bridging Urban Digital Divides? Urban Polarisation and Information and Communications Technologies (ICTs)

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است Bridging Urban Digital Divides? UrbanPolarisation and Information and Communications Technologies (ICTs) Stephen Graham [Paper Žrst received, November 2000; in Ž nal form, June 2001] Summary. ...
شيز: تحليلي تاريخي و كالبدي؛ و بررسي انطباق مكاني آن با تخت سليمان

شیز: تحلیلی تاریخی و کالبدی؛ و بررسی انطباق مکانی آن با تخت سلیمان

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ شهریور ۲, ۱۳۹۳ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است چکیده:  شیز به عنوان یک شهر مهم مذهبی در دوران قبل از اسلام مطرح است. تخت سلیمان نیز محل آثار باقیمانده ای از همان دوران ...
از محله گرايي تا جهاني شدن

از محله گرایی تا جهانی شدن

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است هویت یک معیار رشد است. به عبارتی دیگر وقتی یک شهر یا جامعه رشد می‌کند، بخشی از صفات هویتش در جریان رشد تغییر می‌کند و ...
شهر، هنر و مجسمه

شهر، هنر و مجسمه

این مطلب را اشکان کامرانی در تاریخ شهریور ۱, ۱۳۹۳ در شهرسازی آنلاین قرار گرفته است نویسنده: کامبیز مشتاق گوهری (معمار)   مقایسه تطبیقی تجربه تاریخی ما و غربی ها این مطلب گزارشی است تحلیلی با محوریت مرور تجربه اروپایی ها ...
  • کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی
    کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | فروردین ۱۷, ۱۳۹۵

    کتاب معرفی مهمترین ماهواره های سنجش از دور در منابع زمینی

    فایل
    دانلود
  • کتاب نمونه ای از طراحی شهری
    کتاب نمونه ای از طراحی شهری
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | اسفند ۲۰, ۱۳۹۴

    کتاب نمونه ای از طراحی شهری

    فایل
    دانلود
  • کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست
    کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۴, ۱۳۹۴

    کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین    لینک دانلود مستقیم کتاب طراحی خیابان و محله سبز برای جامعه و محیط زیست - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب خوشه ها و جهانی شدن
    کتاب خوشه ها و جهانی شدن
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۳, ۱۳۹۴

    کتاب خوشه ها و جهانی شدن - توسعه شهری و اقتصاد منطقه ای - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب خوشه ها و جهانی شدن - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب فضاهای امید
    کتاب فضاهای امید
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۲, ۱۳۹۴

    کتاب فضاهای امید - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب فضاهای امید - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب دلیل طراحی شهر
    کتاب دلیل طراحی شهر
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۱, ۱۳۹۴

    کتاب دلیل طراحی شهر - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب دلیل طراحی شهر - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود
  • کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی
    کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی
    نوشته شده توسط مرجان جعفری | بهمن ۲۰, ۱۳۹۴

    کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین لینک دانلود مستقیم کتاب هویت مکانی،مشارکت و برنامه ریزی - پخش اختصاصی از شهرسازی آنلاین

    فایل
    دانلود